การพัฒนาการผลิตผ้าฝ้ายย้อมโคลนของกลุ่มผู้ผลิตผ้าฝ้ายในเขตอำเภอเมืองจังหวัดชัยภูมิ

  • ประภาศรี ถนอมธรรม

Abstract

     This research aims to study the process in the cotton mud-dyed production of cotton production group at Muang district, Chaiyaphum Province and  develop the  cotton mud dyed production of cotton production group at Muang district, Chaiyaphum. This research was a qualitative research. The target group were Ban Saeiw Noi ladies and the weaving silk Ban Nawang ladies moo 10, the stakeholder and prototype in natural fermented mud at Muang district, Chaiyaphum by purposive sampling. The tools were in depth interviews questionnaire and small group discussions.
     The results showed that the process in the cotton mud dyed production of cotton production of 2 groups were different from the prototype as follows the weaving silk Ban Saeiw Noi ladies get the mud from the paddy fields to the buffalo feces and urines at the first and soaked  eucalyptus leaves one night for persevering dye. The weaving silk Ban Nawang ladies moo 10 who get the mud from the pond filter for clean after getting the waving cotton mud dye. The development of cotton mud dyed production is a result of the dyeing prototype of the dyeing weaving group Nong Bua Daeng experimental prototype production process of Nong Bua Daeng natural dyeing weaving group. Then, the knowledge of cotton mud fabric was developed. After that, the production process was evaluated by group discussion by the experts in the production of cotton mud dyed fabric prototype of Nong Bua Daeng. After that, the experts in dyeing from Chaiyaphum Rajabhat University and the experts in dyeing and weaving from the community discussed and shared with the two groups. As a result, the exchange of knowledge with the two groups created the learning and transfer of knowledge between prototype groups. The professors of dyeing from Chaiyaphum Rajabhat University and weaving experts from the community to the two groups’ joint in this project. As a result, the development of cotton mud fabric of the Ban Saeiw Noi silk weaving group and Ban Na Wang silk weaving group, No. 10.

บทคัดย่อ

     การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษากระบวนการผลิตผ้าฝ้ายย้อมโคลนเบื้องต้น 2.เพื่อพัฒนาการผลิตผ้าฝ้ายย้อมโคลนของกลุ่มผู้ผลิตผ้าฝ้ายย้อมโคลนในเขตอำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ กลุ่มตัวอย่างคือ สมาชิกของกลุ่มผู้ผลิตผ้าฝ้ายในเขตอำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิที่สนใจเข้ารับการถ่ายทอดองค์ความรู้และให้คำปรึกษาแนะนำ โดยเลือกแบบเจาะจงจำนวน 2 กลุ่ม คือกลุ่มสตรีทอผ้าไหมบ้านเสี้ยวน้อยและกลุ่มทอผ้าไหมบ้านนาวังหมู่ที่ 10 เครื่องมือที่ใช้คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก (The depth interviews questionnaire) และการสนทนากลุ่มย่อย (Small group discussions) ผลการวิจัยพบว่าการผลิตผ้าฝ้ายย้อมโคลนของกลุ่มตัวอย่างทั้งสองกลุ่มมีวิธีการผลิตที่แตกต่างจากต้นแบบคือ การผลิตผ้าฝ้ายย้อมโคลนโดยการนำผ้าฝ้ายที่ทอแล้วไปทำการย้อมโคลน โดยกลุ่มสตรีทอผ้าไหมบ้านเสี้ยวน้อยนั้นนำโคลนที่อยู่ตามท้องไร่ท้องนาแล้วให้ควายไปนอนแล้วอุจจาระและปัจสาวะใส่ก่อนแล้วนำใบยูคาลิปตัสไปแช่ไว้หนึ่งคืนเพื่อให้การย้อมสีนั้นติดดี ส่วนกลุ่มทอผ้าไหมบ้านนาวังหมู่ที่ 10 จะทำการผลิตผ้าฝ้ายย้อมโคลนโดยการนำโคลนจากบ่อมากรองทำความสะอาดแล้วจึงนำผ้าที่ทอแล้วไปทำการหมักโคลน และการพัฒนาการผลิตผ้าฝ้ายย้อมโคลนนั้นเกิดจากการสร้างต้นแบบการย้อมของกลุ่มทอผ้าย้อมสีธรรมชาติหนองบัวแดง และทดลองกระบวนการผลิตต้นแบบของกลุ่มทอผ้าย้อมสีธรรมชาติหนองบัวแดง แล้วนำองค์ความรู้ในการผลิตผ้าฝ้ายย้อมโคลนต้นแบบมาพัฒนาให้กับกลุ่มตัวอย่าง หลังจากนั้นจึงทำการประเมินกระบวนการผลิตโดยวิธีการสนทนากลุ่มโดยผู้เชี่ยวชาญทางด้านการผลิตผ้าฝ้ายย้อมโคลนต้นแบบของอำเภอหนองบัวแดง ผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านการย้อมจากมหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ และผู้เชี่ยวชาญทางด้านการย้อมและการทอจากชุมชน มาร่วมสนทนาและเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับกลุ่มตัวอย่างทั้งสองกลุ่ม ทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้ระหว่างกลุ่มต้นแบบ ผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านการย้อมจากมหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ และผู้เชี่ยวชาญทางด้านการย้อมและการทอจากชุมชนสู่กลุ่มตัวอย่างทั้งสองกลุ่ม ส่งผลให้เกิดการพัฒนาการผลิตผ้าฝ้ายย้อมโคลนของกลุ่มสตรีทอผ้าไหมบ้านเสี้ยวน้อยและกลุ่มทอผ้าไหมบ้านนาวังหมู่ที่ 10

Published
2018-12-23
How to Cite
ถนอมธรรม, ประภาศรี. การพัฒนาการผลิตผ้าฝ้ายย้อมโคลนของกลุ่มผู้ผลิตผ้าฝ้ายในเขตอำเภอเมืองจังหวัดชัยภูมิ. วารสารสถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ, [S.l.], v. 4, n. 2, p. 271 - 282, dec. 2018. ISSN 2539-5939. Available at: <http://journal.svit.ac.th/index.php/1/article/view/255>. Date accessed: 24 jan. 2019.